Spółka jawna jest stosunkiem prawnym powstającym w wyniku umowy, która stosownie do art. 77 KH powinna być zawarta na piśmie. Umowa spółki jawnej oprócz nazwisk lub nazw (firm - w odniesieniu do spółek handlowych) oraz określenia miejsc zamieszkania lub siedzib i adresów stron umowy, po- winna ponadto zawierać:
1)    określenie celu spółki, który musi się mieścić zawsze w ramach ogólnego celu normatywnego typu spółki jawnej, jakim jest tylko prowadzenie przedsiębiorstwa zarobkowego, i to w większym rozmiarze (a także - gospodarstwa rolnego w większym rozmiarze); konkretna umowa spółki może jednak uściślać rodzaj podejmowanej lub prowadzonej działalności, np. świadczenie usług doradztwa prawnego;
2)    oznaczenie czasu trwania spółki; ewentualnie postanowienie, iż spółkę tworzy się na czas nie oznaczony;
3)    sprecyzowanie zakresu działalności (tzw. przedmiotu przedsiębiorstwa) spółki - jest to niezbędne w tych wszystkich przypadkach, gdy przedmiot działalności nie wynika z dokładnie (szczegółowo) określonego celu zawiązywanej spółki; zakres znaczeniowy terminu cel spółki (tworzonej przez wspólników) nie pokrywa się przecież bynajmniej z ogólnym (abstrakcyjnie ujętym) pojęciem celu normatywnego typu spółki jawnej;
4)    ustalenie wkładów do spółki - wnoszonych przez (wszystkich) poszczególnych wspólników;
5)    oznaczenie firmy, pod którą spółka będzie prowadzić działalność;
6)    wskazanie siedziby spółki jawnej.
Poza wymienionymi wyżej obligatoryjnymi elementami treści umowy, zgodnie z art. 92 § 1 KH - dodatkowo - umowa spółki jawnej może określać:
1)    zasady prowadzenia spraw spółki, przekraczających zakres zwykłych czynności spółki;
2)    zasady reprezentacji spółki;
3)    dodatkowe korzyści wspólnika zajmującego się prowadzeniem zarządu spraw spółki;
4)    zasady partycypowania wspólników w zyskach i stratach spółki;
5)    szczególne reguły z zakresu konkurencji, wykraczające poza art. 110 i 111 KH;
6)    ewentualne przyczyny powodujące rozwiązanie spółki.
W razie gdy wkładem wspólnika do spółki jest prawo własności nieruchomości, umowa zobowiązująca do przeniesienia własności tej nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego; to samo dotyczy (ewentualnie zawieranej) umowy przenoszącej własność (o skutku rozporządzającym) zawieranej w celu wykonania zobowiązania do przeniesienia własności, zob. art. 158 KC.
Wpis do rejestru handlowego ma charakter konstytutywny w odniesieniu   do spółki prowadzącej we wspólnym imieniu gospodarstwo rolne w większym rozmiarze, zob. art. 75 § 2 KH. W pozostałych przypadkach ma on znaczenie czysto deklaratywne.
Pomimo różnych poglądów w piśmiennictwie na temat momentu rzeczywistego powstania spółki jawnej dopóki przedsiębiorstwo wspólników nie osiągnie rozmiarów wymaganych przez art. 75 § 1 KH, należy je uznawać za spółkę jawną w organizacji, do której mają zastosowanie przepisy o spółce cywilnej. Jeżeli spółka cywilna, bądź spółka jawna w organizacji, powiększyła prowadzone przez siebie we wspólnym imieniu przedsiębiorstwo - do takich rozmiarów, że jest ono już większym przedsiębiorstwem, powstaje obowiązek zgłoszenia takiej spółki do rejestru handlowego; prawo i obowiązek w tym zakresie ma wówczas każdy wspólnik danej spółki, bez względu na odmienne brzmienie umowy spółki, zob. art. 79 § 2 KH. W takich przypadkach zgłoszenie spółki z wnioskiem o wpis do rejestru ma zatem charakter obligatoryjny. Do zgłoszenia należy dołączyć skreślone wobec sądu albo uwierzytelnione notarialnie wzory podpisów osób uprawnionych do reprezentowania spółki, zob. art. 79 § 3 KH.